Blog

Ó Pheann an Phiarsaigh’ (From Pearse’s Pen)

Monday 4th April, 7.30pm

‘Ó Pheann an Phiarsaigh’ (From Pearse’s Pen)

The play
In this personal and stirring representation of the life and works of one of Ireland’s most famous and revered sons, the best of Pádraig Mac Piarais’ (1879-1916) creative writings are brought back to life and illustrated masterfully. This is a personal and honest depiction of Mac Piarais whereby the deepest recesses of his personality are explored and in which he is celebrated and remembered as a prolific poet, an inventive writer, a powerful dramatist, an astute and innovative educator, a dedicated revolutionary and a compassionate man who worked tirelessly in promoting the language and the culture of his country, and who gave his life in the cause of his nation.

Noel Ó Gallchóir
Noel Ó Gallchóir is from Gaoth Dobhair in the Donegal Gaeltacht. He has dedicated his life to Irish-language education and to the promotion of the Irish language and its culture. He was a teacher in Pobalscoil Ghaoth Dobhair from 1977 and Principal in the school from 1998 until 2015. He has a keen interest in history, writing and drama. Noel performed a one-man show entitled ‘Idir Dhá Cheann na hImní’ on 25 separate occasions throughout 2014/2015. The play was based on the life and works of Irish-language writer Seosamh Mac Grianna and was staged in many different venues throughout the country. The play was awarded the Stewart Parker Award in 2015 and also received an award at An Fhéile Náisiúnta Drámaíochta in Cork in the same year.


 

‘Ó Pheann an Phiarsaigh’ le Noel Ó Gallchóir

An dráma
Sa léiriú pearsanta corraitheach seo ar shaol agus ar shaothar duine de mhórphearsana agus de mhórlaochra na hÉireann, cuirtear bladhm bheochta an athuair faoi shaothar scríofa Phádraig Mhic Phiarais (1879-1916) agus cuirtear seoda an tsaothair sin i láthair go máistriúil. Is léiriú paiseanta macánta neamhbhalbh é seo ar an Phiarsach ina nochtar clúideacha uile a phearsantachta don lucht féachana agus ina ndéantar ceiliúradh agus comóradh air mar fhile bisiúil, mar ghearrscéalaí nuálach, mar dhrámadóir cumhachtach, mar oideachasóir fadradharcach, mar réabhlóidí cróga agus mar fhear mórchroíoch a rinne saothar ollmhór ar son na teanga agus ar son an chultúir, agus a thug a bheatha ar son a thíre.

Noel Ó Gallchóir
Is as Gaoth Dobhair i nGaeltacht Thír Chonaill é Noel Ó Gallchóir. Tá a shaol caite aige ag plé leis an oideachas trí Ghaeilge agus le cur chun cinn na teanga agus an chultúir. Ba mhúinteoir é i bPobalscoil Ghaoth Dobhair ó 1977 agus bhí sé ina phríomhoide sa scoil ó 1998 go 2015. Tá suim faoi leith aige sa stair, sa scríobh agus sa drámaíocht.
Le linn 2014/15 chuir Noel seó aonair eile dar teideal ‘Idir Dhá Cheann na hImní’ os comhair an phobail 25 huaire. Saol agus saothar Sheosaimh Mhic Grianna ab ábhar don dráma sin agus léiríodh é go forleathan ar fud na tíre. Bronnadh Gradam Stewart Parker 2015 ar an dráma agus d’éirigh leis gradam a bhaint amach ag an Fhéile Náisiúnta Drámaíochta i gCorcaigh chomh maith.


‘Ó Pheann an Phiarsaigh’ le Noel Ó Gallchóir

Beidh an dráma aonair seo ar siúl in 2016 in ionaid éagsúla ar fud na nGaeltachtaí (Gaoth Dobhair, Rann na Feirste, Ros Goill agus Gaeltacht Chiarraí) agus i gceantair eile sa tír (Béal Feirste, Baile Átha Cliath, Ciarraí, Corcaigh, Gaillimh, & rl.).

Ceiliúradh agus cur i láthair i nGaeilge ar an ardán ar shaol agus ar shaothar Phádraig Mhic Phiarais (1879-1916) a bheidh sa léiriú seo. Léiriú úr a bheidh ann ina gcuirfear an Piarsach i láthair mar fhile, mar ghearrscéalaí agus mar dhrámadóir, mar oideachasóir, mar réabhlóidí, mar dhuine a rinne saothar ollmhór ar son na teanga agus ar son an chultúir, agus mar dhuine a thug a bheatha ar son a thíre. Feicfidh muid fís an Phiarsaigh sa léiriú seo agus fíorú na físe sin ina shaothar agus ina ghníomhartha. Beidh cuid de na píosaí Gaeilge is fearr a scríobh sé á léiriú go drámatúil ar an ardán, ina measc na dánta ‘Fornacht do chonac thú’ agus ‘Brón ar an mBás’, agus píosaí éagsúla óna ghearrscéalta, e.g. ‘Íosagán’ agus ‘Eoghainín na nÉan’.

Cuirfear i láthair é mar dhráma aonair ar bhealach gairmiúil agus bainfear úsáid as soilse, as éifeachtaí fuaime, as ceol, as cóiriú agus as frapaí le cur leis an aisteoireacht agus le seó snasta críochnúil a chur i láthair.

Ó thaobh na Gaeilge agus na Gaeltachta de, ba é Pádraig Mac Piarais an laoch ba mhó de chuid Éirí Amach na Cásca i 1916. Fear a bhí ann a raibh fís aige agus a scríobh cuid mhór é féin, idir shaothar cruthaitheach i nGaeilge agus i mBéarla agus ábhar eile mar iriseoir i leathanaigh An Claidheamh Solais, An Barr Buaidh agus irisí eile. Fear gnímh a bhí ann thar aon rud a bhunaigh dhá scoil iar-bhunoideachais i mBaile Átha Cliath, a bhí ina eagarthóir ar An Claidheamh Solais, Nuachtán Chonradh na Gaeilge agus a thug cuairt ar Ghaeltachtaí na tíre ina ról mar chúramaí oideachais do Chonradh na Gaeilge, agus a raibh baint mhór aige le hÉirí Amach 1916. Sa dráma seo, cuirfear i láthair na gnéithe éagsúla seo dá phearsantacht, dá chuid oibre agus dá oidhreacht, rud a thabharfaidh léargas agus tuiscint do dhaoine ar an Phiarsach agus ar an tábhacht a bhaineann leis i stair na tíre seo.
I nGaeilge a bheas an dráma agus, lena chois sin, comóradh a bheas ann ar dhuine de na pearsana ba thábhachtaí san Éirí Amach agus déanfar a shaol, a shaothar agus a fhís don tír agus don teanga a cheiliúradh.

Admission €10